در آداب سرداب مطهر و كيفيت زيارت حجة
در آداب سرداب مطهر و كيفيت زيارت حجة الله على العباد و بقية الله في البلاد الإمام المهدي حضرت حجة بن الحسن صاحب الزمان صلوات الله عليه و على آبائه و قبل از شروع تنبيه كنيم بر امرى كه در كتاب هديه از كتاب تحيه نقل كرديم و آن امر اين است كه اين سرداب مطهر داخل در خانه آن بزرگواران بوده و راه دخول در آن سرداب در قديم قبل از بناء جديد و ساختن صحن و قبه و حرم از پشت سر نزديك به قبر نرجس خاتون بود و شايد حال در رواق باشد آنجا پايين مىرفتند و دالان دراز تاريكى داشت چون از آنجا مىگذشتند به در سرداب غيبت مىرسيدند كه حال آيينهكارى شده و پنجره از طرف قبله به صحن عسكريين عليهما السلام

در آداب سرداب مطهر و كيفيت زيارت حجة الله على العباد و بقية الله في البلاد الإمام المهدي حضرت حجة بن الحسن صاحب الزمان صلوات الله عليه و على آبائه و قبل از شروع تنبيه كنيم بر امرى كه در كتاب هديه از كتاب تحيه نقل كرديم و آن امر اين است كه اين سرداب مطهر داخل در خانه آن بزرگواران بوده و راه دخول در آن سرداب در قديم قبل از بناء جديد و ساختن صحن و قبه و حرم از پشت سر نزديك به قبر نرجس خاتون بود و شايد حال در رواق باشد آنجا پايين مىرفتند و دالان دراز تاريكى داشت چون از آنجا مىگذشتند به در سرداب غيبت مىرسيدند كه حال آيينهكارى شده و پنجره از طرف قبله به صحن عسكريين عليهما السلام باز مىشود و آن در از وسط اين سرداب باز مىشد كه حال كاشى ديوار بجاى آن را به شكل محرابى ساختهاند و همه اعمال اين سه امام عليهم السلام از يك حرم مىشد و لهذا شهيد اول در مزار بعد از زيارت عسكريين عليهما السلام زيارت سرداب را ذكر كرده پس از آن زيارت نرجس خواتون را و در يكصد سال و چيزى قبل مؤيد مسدد احمد خان دنبلى مبلغى خطير اقدام كرد و صحن آن دو امام عليهما السلام را به نحوى كه الآن موجود است جدا نمود و براى آن روضه و رواق و قبه عاليه برپا نمود و براى سرداب مطهر صحنى على حده و ايوانى و راهى و پلهاى جدا و دهليزى و سردابى مستقل براى زنان ساخت چنانچه حال ديده مىشود و آن راه اول و پلهها و در سرداب بالمره مسدود شد و نشانى از آنها نيست مگر آن مقدارى كه فعلا در خانهاى معروف به خانه اخبارىها مشاهده مىشود و محلى براى بجا آوردن بعضى از آداب وارده نماند و لكن محل جملهاى از زيارات كه اصل سرداب شريف است تغييرى نكرده و اما استيذان و خواندن اذن دخول پس بحسب استقرا در همه زيارات و تصريح علما بر هر درى كه از آنجا مرسوم شده دخول در آن حرم از هر امامى كه باشد بايست رعايت كرد و در آن حرم محترم بىاذن داخل نبايد شد الحال شروع كنيم در كيفيت زيارت بدان كه اذن دخول خاص سرداب مطهر همان زيارتى است كه بعد از اين بيايد و اول آن
السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ
است و در آخر آن استيذان مىشود و بايست آن را در در سرداب پيش از پايين رفتن از پلهها خواند و اذن دخولى ديگر سيد بن طاوس نقل كرده قريب به همان اذن دخول اول كه در فصل دوم از باب زيارات نقل كرديم و اذن دخولى ديگر علامه مجلسى از نسخه قديمه نقل كرده كه اول آن
اللَّهُمَّ إِنَّ هَذِهِ بُقْعَةٌ طَهَّرْتَهَا وَ عَقْوَةٌ شَرَّفْتَهَا
است كه ما نيز آن را بعد از آن اذن دخول عمومى نقل كرديم پس به آنجا رجوع نما و به آن كلمات استيذان كن پس از آن برو و داخل سرداب مطهر شو و زيارت كن آن حضرت را به آنچه خود دستور العمل دادهاند.
منبع اصلی:
كليات مفاتيح الجنان،نويسنده:شیخ عباس قمى،ناشر: اسوه ،ص: 522